Aramaya Dön
TR
ACTH yüksekliği, kan testlerinde saptandığında, genellikle vücutta kortizol seviyelerinin anormal derecede yüksek olduğunu veya böbreküstü bezlerinin yeterli kortizol üretemediği durumları işaret eder. Kortizol, vücudun birçok sistemini etkileyen önemli bir hormondur ve seviyelerindeki dengesizlikler çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. ACTH yüksekliğinin başlıca nedenleri şunlardır:
Cushing Hastalığı
Bu durumda, hipofiz bezinde yer alan iyi huylu bir tümör (adenom), aşırı miktarda ACTH üretir. Bu fazla ACTH, böbreküstü bezlerini uyararak aşırı kortizol üretimine yol açar ve kan tahlilinde ACTH ve kortizol yüksekliği olarak görülür.
Ektopik ACTH Üretimi Yapan Tümörler
Hipofiz bezinin dışında gelişen bazı tümörler, normalde böbreküstü bezlerini uyaran ACTH'yi kontrolsüz bir şekilde salgılayabilir. Bu tür tümörler arasında akciğerin iyi huylu karsinoid tümörleri, tiroidin medüller karsinomu, pankreasın adacık hücreli tümörleri, akciğerin küçük hücreli karsinomları ve timus bezinin tümörleri sayılabilir.
Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)
Böbreküstü bezlerinin hasar görmesi veya düzgün çalışmaması sonucu yeterli kortizol üretilemediği durumlarda, hipofiz bezi böbreküstü bezlerini uyarmak amacıyla telafi edici bir mekanizma olarak aşırı miktarda ACTH salgılar. Bu durum, Addison hastalığı olarak da bilinir ve ACTH yüksekliğinin sık görülen nedenlerinden biridir.
ACTH Yüksekliği Neden Olur?
Cushing Hastalığı
Bu durumda, hipofiz bezinde yer alan iyi huylu bir tümör (adenom), aşırı miktarda ACTH üretir. Bu fazla ACTH, böbreküstü bezlerini uyararak aşırı kortizol üretimine yol açar ve kan tahlilinde ACTH ve kortizol yüksekliği olarak görülür.
Ektopik ACTH Üretimi Yapan Tümörler
Hipofiz bezinin dışında gelişen bazı tümörler, normalde böbreküstü bezlerini uyaran ACTH'yi kontrolsüz bir şekilde salgılayabilir. Bu tür tümörler arasında akciğerin iyi huylu karsinoid tümörleri, tiroidin medüller karsinomu, pankreasın adacık hücreli tümörleri, akciğerin küçük hücreli karsinomları ve timus bezinin tümörleri sayılabilir.
Primer Adrenal Yetmezlik (Addison Hastalığı)
Böbreküstü bezlerinin hasar görmesi veya düzgün çalışmaması sonucu yeterli kortizol üretilemediği durumlarda, hipofiz bezi böbreküstü bezlerini uyarmak amacıyla telafi edici bir mekanizma olarak aşırı miktarda ACTH salgılar. Bu durum, Addison hastalığı olarak da bilinir ve ACTH yüksekliğinin sık görülen nedenlerinden biridir.