Endosonografi (EUS), özellikle gastroenteroloji ve onkoloji alanlarında geniş kullanım alanı bulan çok yönlü bir tanı ve tedavi yöntemidir. Başlıca kullanım alanları şunlardır:
1. Onkolojik Evreleme ve Tanı:
* Gastrointestinal Kanserler: Yemek borusu, mide, rektum, safra yolu ve pankreas kanserlerinin tanısı, evrelemesi ve biyopsisi. Bu, malignitelerin erken teşhisini de içerir.
* Lokal Evreleme: Özellikle rektum kanserleri için tümörün invazyon derinliğinin (T evrelemesi: T1-T4) ve komşu yapılar (örn. prostat, mesane, vajina) ile bölgesel lenf bezleri/damarlarındaki tutulumun detaylı değerlendirilmesi.
* Nüks Takibi: Cerrahi müdahaleler sonrası nüks eden hastalığın araştırılması.
* Biyopsi: Karaciğerdeki kitlelerden, karın içi lenf bezlerinden ve pankreas kitlelerinden EUS eşliğinde ince iğne aspirasyonu (İİA) veya biyopsi alınması.
2. Submukozal Lezyonların Değerlendirilmesi:
* Yemek borusu, mide, rektum gibi gastrointestinal sistem duvarından kaynaklanan gastrointestinal stromal tümör (GİST) ve leiomyoma gibi lezyonların tespiti ve karakterizasyonu.
3. Pankreas Hastalıkları:
* Akut Pankreatit: Nekrotizan pankreatit vakalarında pankreas çevresindeki sıvı koleksiyonlarının (psödokistler) ve nekrotik dokuların tespiti ve boşaltılması.
* Kronik Pankreatit: Pankreas parankimi ve kanal sisteminin kapsamlı değerlendirilmesi.
* Ağrı Yönetimi: Pankreas kanserine bağlı ağrının giderilmesi için EUS eşliğinde çölyak pleksus nörolizi.
4. Anorektal Durumlar:
* Anal Fistül: Fistülün tanısı, sınıflandırılması ve anal sfinkterlerle olan ilişkisinin kesin olarak haritalandırılması.
* Gaz ve Dışkı Kaçırma: Anal kanal kaslarının kalınlığının ve bütünlüğünün değerlendirilmesi.
5. Terapötik Girişimler:
* Biliyer Drenaj: Kanser nedeniyle tıkanan safra yollarının EUS eşliğinde mideye veya ince bağırsağa drenajı veya stent takılması.