PEV- Pes Ekino Varus /DÇA- Doğuştan Çarpık Ayak
Ayaklarımız üzerine bastığımız yürümemizi, yer değiştirmemizi, koşmamızı sağlayan; üretim, spor ve sanat faaliyetlerimizde önemli yeri olan küçük ama önemli organlarımızdır.
PEV-DÇA ayağın en çok görülen doğumsal hastalıklarından biri olup diğer bütün doğumsal hastalıklar içinde de önemli bir yer tutmaktadır. Hastaların ½ -1/3 kadarı çift ½ -2/3 kadarı tek taraflıdır. Erkek çocuklarda 2,5 kat daha fazla görülür. Bazı ailelerde sık görülmesi herediter (ailevi) olabileceğini düşündürür, anne babadan biri PEV – DÇA lı ise çocukta görülme sıklığı 30 kat artar anne baba normal ilk çocuk PEV- DÇA lı ise 2. çocukta risk 2-5 kat fazla olur PEV – DÇA oluşumunda genetik, herediter (ailevi), çevresel faktörler rol amakla birlikte kesin nedeni tam bilinememektedir. Bazı kas iskelet sistemini de tutan doğumsal sendromların bir parçası olarakta PEV – DÇA görüle bilir.
PEV – DÇA ayak bileğinin aşağıya doğru, topuk ve ayağın içe doğru yönelmesi ve bacakta incelme- atrofi ile karekterizedir. PEV – DÇA ayak bilek ve ayak eklemlerinde ana rahminde başlayan duruş bozukluğu ve yer değiştirmeleri ile eklemlerin kapsül, bağ ve kasların kontroaktür – kasılmaları ile sabitlenen bir hastalıktır.
PEV – DÇA doğumdan hemen sonra fark edilir, ana rahminde alt tarafların gelişimi 4. haftadan itibaren belirlenir, 8-12 haftada görülür hale gelmeye başlar, gebeliğin 16. haftasından sonra USG (ulturasonagrafi) ile tanı mümkündür. Ayakta golf sopası görünümü vardır. Ayak ve ayak bilek iç – arka grup bağ, kas, tendon- kriş, tendon kılıfı, damar, sinir, kapsül ve ciltte kısalma; dış kas ve yumuşak doku gruplarında uzama bacakta incelme- atrofi gelişir. Zamanla kemiklerde de bozulmalar olur.
Bazen ana rahminde duruş bozukluğu nedeniyle flexible – yumuşak PEV – DÇA oluşa bilir bu durumda elle manüpilasyon, masaj ve alçılama ile hemen düzelme mümkündür.
PEV- DÇA lıların yaklaşık %15 de doğuştan kalça çıkıklığı, tortikolis ve benzeri başka bir doğumsal bozuklukta görüle bilir, araştırılmalıdır.
Tedaviye çocuk doğar doğmaz elle düzletme, manüplasyon ve alçılama şeklinde aşamalı düzeltmelerle hemen başlanır. Her hafta alçı değişimi ile giderek artan şekilde aşamalı düzeltmeler yapılır 6 – 12 hafta alçılama ve topuk arkası- aşil gevşetmesi ile çoğu ayak düzgün hale gelir, bu durumun devamı için özel alet – ortez, özel ayakkabılarla takibi yapılır. Ayak büyümesi tamamlana kadar yakın takibi gerekir elle düzeltme ve alçılamalar, topuk gevşetmesi ile düzelme olmayan hastalarda 3-4 aydan itibaren cerrahi tedavi- ameliyat gerekir.